EDEBÎ KONSER (Tevfik Fikret öğrencilerine yönelik)
Franck CIUP, piyano
Jean-Yves CLEMENT, okuyucu
Program:
Müzik: Jean-Sébastien Bach, Goldberg Çeşitlemeleri
Metinler: Glenn Gould ve Jean-Yves Clément (Glenn Gould ou le Piano de l’esprit’den [Glenn Gould veya Piyanonun Ruhu], Actes Sud Yayınları)
“Bu gösteri, iki sesin yani müzikle yazının birbirleriyle kesiştiği yerde, iki okuma parçasından yola çıkarak Glenn Gould’u anmayı amaçlıyor. Yazı da kendi içinde ikiye ayrılıyor. Böylelikle dünyanın Glenn Gould’u keşfetmesini sağlayan Bach’ın eseri Goldberg Çeşitlemeleri’nin yorumuna, Glenn Gould’un Bach üzerine yazdığı metinler ve bunlara yankı niteliğinde seçilmiş Jean-Yves Clément’ın Glenn Gould üzerine yazdıklarından oluşan okumalar eşlik edecek. Bu çokseslilik, Bach’ın müziğinin kalbinde olduğu gibi Gould’un düşüncesinin merkezinde de vardı.”
J.-Y. Clément
Müzik ve metinler dönüşümlü olacak (arasız 1 saat 20 dk). Türkçe metinler sahne gerisinde yansıtılacaktır.
Franck Ciup, piyanist ve besteci
Paris’teki Ecole Normale de Musique Alfred Cortot’tan mezun piyanist ve besteci Franck Ciup, farklı etkinliklerle gündeme gelen bir şahsiyet. 2006’da, Bourges’daki evinde “Théâtre Saint Bonnet” adıyla, İtalyan üslubunda ve akustiği olağanüstü, küçük özel bir tiyatro inşa ettirdi. Her yıl, prestijli müzisyenlerin gelip çaldığı ve kayıt yaptıkları bir müzik sezonu da tasarlıyor: B. Chamayou, N. Lugansky, B. Engerer, F.-R. Duchâble, P. Badura-Skoda, H. Demarquette, A. Rahman El Bacha, G. Bellucci, v.b. F. Ciup, Tiyatro’nun kurucusu Marie-Christine Barrault ile birlikte birçok edebî konserde sahne alan bir ikili oluşturuyor. 2013’te nöbeti sonradan Jacques-Cœur de Bourges Hastanesi’nin devralacağı bir dizi hastane konseri « Concertopitaux »’yu yaratır. Besteleri, Eric Artz, Tristan Pfaff, Etsuko Hirose, Nima Sarkechik, v.b. usta piyanistler tarafından çalınmaktadır. Goldberg Çeşitlemeleri üzerine yaptığı kayıtla ilgili olarak Christian Bobin şunları yazıyor: «Sevgili Franck Ciup, Goldberg Çeşitlemeleri’ni çalışınız açıkçası unutulmaz: Bir kar yavaşlığı, buz gibi bir meltemle birlikte bir sessizlik cenneti…»
Jean-Yves Clément, Okuyucu
Şair, yazar, müzisyen Jean-Yves Clément, aynı zamanda Georges Sand, Nohant’da (Nohant-Chopin Festivali), Châteauroux’da (Lisztomanias), Saumur’de (Ulusal Kitap ve Şarap Günleri) ve Saint-Germain-en-Laye’de (Yüzüncü Yıldönüm, Debussy Dünyası, 2018) festival organizatörüdür. 2011 yılında, Fransa’da Liszt yılı genel sergi komiseri oldu. 2013’te kurulan ve genel konularda kitap çıkaran yayınevi Le Passeur’ün başkan yardımcısıdır. J.-Y. Clément pek çok yapıtın da yazarıdır: Franz Liszt ou la Dispersion magnifique[Franz Liszt veya Muhteşem Dağılma], (2011), uzun şiir, Le Chant de toi [Senin Şarkın], (2012), bir özlü sözler kitabı De l’aube à Midi [Şafaktan Öğleye], (2013), La Raison des Sortilèges [Büyücülerin Aklı], Michel Onfray ile birlikte müzik üzerine bir söyleşi kitabı, (2013), Alexandre Scriabine ou l’Ivresse des sphères [Alexandre Scriabine veya Kürelerin Sarhoşluğu], (2015), Glenn Gould ou le Piano de l’Esprit [Glenn Gould veya Piyanonun Ruhu], (Actes Sud, 2016). 2017 yılında, Le Passeur Yayınları’ndan çıkan “Les Deux Âmes de Frédéric Chopin” [Chopin’in İki Ruhu] adlı denemesinin gözden geçirilmiş ve genişletilmiş bir baskısı yayımlandı. Müzik üzerine yazdığı yazılarını da seslendirmektedir: Variations Chopin [Chopin’in Çeşitlemeleri], Nuits de l’Âme [Ruhun Geceleri] (Piyanist Brigitte Engerer siparişi üzerine, Chopin’in 21 Gece Müziği üzerine 21 şiir), Commentaires sur Les Sept Dernières Paroles du Christ de Haydn [Haydn’ın İsası’nın Son Yedi Sözü üzerine Yorumlar], Via Crucis de Liszt [Liszt’in Haç Yolu], v.b. J.-Y. Clément, “Officier des Arts et des Lettres” sanat ve edebiyat nişanı sahibidir.
Notre-Dame de Sion Fransız Lisesi iş birliğiyle, Ankara’daki Fransız Enstitüsü Franck Ciup ve Jean-Yves Clément’ı, edebî konserleri “Glenn Gould Çeşitlemeleri” için, 7 Kasım 2018 tarihinde, Ankara’ya davet ediyor.
J.S. Bach’ın Goldberg Çeşitlemeleri hakkında:
« Bu müziğin ne başı ne de sonu var. Ne gerçek bir doruk noktası ne de kararlılığı olan bir müzik… Baudelaire’in sevgilileri gibi, hafif ve engelsiz, rüzgârın kanatları üzerine tutunan bir müzik… Bütünlüğünü; sezgisel ama bir o kadar da ciddi bir ustalıkla ve hayranlıkla yoğrulmuş bir algıdan alıyor. Bu sezgi, yaratıcı gücün doruğunda, coşkuyla, bilinçaltının bir tezahürü olarak, çok nadiren sanatta görüldüğü gibi burada bize ifşa ediliyor. »
Glenn Gould (Goldberg Çeşitlemeleri diski kapağından, 1955)
Glenn Gould hakkında:
« Gould’da eskimeyen bir şey var; kendisi olabilmenin, bozulmamışlığın düzeni, bir tür güncellik ve her zaman aynı oranda canlı bir ışık var. Yorumları, radikal üslubu ve karşılatırılamaz canlılığı ile zamanı aştığı izlenimini veriyor. Belki de “modern” olmak bu demek: Metnin gerçek kanunlarına ve tazeliğine, bir başka deyişle Tanrı’nın sözüne dönüş yapmak, bayağılaşmış geleneklerin ötesine geçmek… Sanatta ilerlemeye hiç inanmayan kendisi, sanki bu sayfaları ilk kez dinliyormuşuzcasına, bize her şeyi güncel kıldığı izlenimini veriyor. Gould’u dinlediğimizde, her seferinde aynı kutsal suya batıp çıkıyormuşçasına, bir tür sürekli yeniden doğuşa tanık oluyoruz. »
J.-Y. Clément, Glenn Gould veya Piyanonun Ruhu, Actes Sud Yayınları
“Deneme, piyanistin ahlaki yükseliş, müzikte soyutlama duyusu ve ikinci derece zevk arasındaki eşsiz buluşmayı somutlaştırdığının altını çiziyor. Böylelikle J.-Y. Clément, kelimenin tam anlamıyla tinsel bir Gould’un gerçek bir yorumunu sunuyor.”
Etienne Anheim, Le Monde, 2016
